Rapé Macambo passiebloem: snuif van de Kanamari, blikje van 5 gram
Rapé is een snuif die vooral bekend is van inheemse volken in het Amazonegebied. De basis is in de regel tabak, aangevuld met ander plantaardig materiaal, en alles wordt tot een heel fijn poeder gemalen. Op het deksel van dit blikje staan twee planten naast elkaar, macambo en passionflower, met daarboven Kanamari tribe, Brazil. Je krijgt een metalen blikje met schroefdeksel waarin vijf gram zit. Datzelfde deksel draagt de wettelijke waarschuwing dat dit tabaksproduct de gezondheid schaadt en verslavend is: het bevat nicotine en is alleen voor volwassenen.
De Kanamari
De Kanamari wonen in het westen van de Braziliaanse deelstaat Amazonas, langs de Juruá, de Jutaí, de Javari en hun zijrivieren. Hun taal, Katukina-Kanamari, wordt door zo'n tweeduizend mensen gesproken en is mogelijk de laatste levende taal van de kleine Katukina-taalfamilie. Het volk bestaat uit tal van ondergroepen die zich noemen naar een dier gevolgd door het woord dyapa; door onderlinge huwelijken zijn de dialectverschillen in de loop van de tijd kleiner geworden. Op het deksel staan zij vermeld als makers van deze melange, zonder verdere uitleg over de bereiding.
Macambo: familie van de cacaoboom
Macambo is een van de namen van Theobroma bicolor, een naaste verwant van de cacaoboom uit dezelfde kaasjeskruidfamilie; elders heet hij mocambo, pataxte of jaguarboom. De soort komt voor in Midden- en Zuid-Amerika, waaronder het Amazonegebied van Brazilië, Colombia, Ecuador en Peru. In open veld blijft de boom drie tot acht meter, in de onderlaag van het bos kan hij vijfentwintig tot dertig meter halen; groeien doet hij langzaam. De vruchten laten los zodra ze rijp zijn en worden van de grond geraapt. Het vruchtvlees eromheen smaakt zacht en zoet, de zaden zijn eetbaar en rijk aan eiwit en vezels, en lege vruchtschalen worden gebruikt als bak of plantenpot. De Azteken teelden de boom naast cacao.
En de passiebloem
De tweede naam op het deksel is passionflower. Passiebloemen zijn klimplanten uit het geslacht Passiflora, met bloemen die zo opvallend gebouwd zijn dat ze ook als sierplant worden gekweekt; de meeste soorten komen oorspronkelijk uit Amerika. Welke soort precies in deze rapé is verwerkt, vermeldt de verpakking niet. De combinatie van beide planten is wat dit blikje onderscheidt van de soorten met één naam op het etiket.
Toedienen
Rapé dien je via de neus toe met een kuripe, het V-vormige pijpje tussen mond en neusgat, of met een tepi waarmee iemand anders blaast. Neem een kleine hoeveelheid, houd je adem in tijdens het toedienen en adem daarna even door je mond uit, zodat het poeder niet in je keel zakt. Blaas de eerste twee seconden rustig als je het bij een ander doet. Tranende ogen zijn een normale reactie. Lees vooraf de bijsluiter, kies een rustig moment en gebruik rapé op een lege maag. Draai het blikje daarna goed dicht en bewaar het droog en koel, buiten bereik van kinderen.
Verwant assortiment bij Avalon
Ben je door de macambo nieuwsgierig geworden naar zijn beroemde neef, dan vind je bij Avalon Magic Plants rauwe cacao uit Peru en Ecuador en een ceremoniële cacaoshot. Passiflora staat er los van, onder meer als gedroogd kruid en als tinctuur van Passiflora incarnata. In het rapéschap zelf liggen verder matico, guarumo, tsunu, cetico wild mint, guayusa, bobinsana, caapi en kanna, plus pure mapacho en de bijbehorende kuripes en tepi's. Alles wordt discreet verpakt verstuurd.