Wetenschappelijk onderzoek naar psychedelica en geestelijke gezondheid is in volle bloei. Een van de meest onderzochte stoffen van dit moment is psilocybine, de werkzame stof in magic mushrooms. De magische ingredient is bekeken in een nieuwe studie om te bepalen of het ooit gebruikt zou kunnen worden als medicijn voor psychische problemen zoals depressie. In een fase 2-studie blijkt de bijzondere stof minstens even effectief te zijn als een bepaald voorgeschreven medicijn, en mogelijk sneller te kunnen werken.

'Bemoedigende bevindingen'

In de studie kregen 59 patiënten met ernstige depressie ofwel het antidepressivum escitalopram (Lexapro), of een dosis psilocybine, de psychedelische stof in hallucinogene paddenstoelen. Gedurende zes weken bleken slechts twee doses psilocybine minstens even effectief te zijn als dagelijkse escitalopram-pillen, die beide werden gegeven samen met psychologische begeleiding. Patiënten bij beide behandelingen verbeterden in vergelijkbare mate in hun scores op een zogenaamde depressieschaal.

Toch leek de psilocybine-groep het beter te doen. In week zes waren er twee keer zoveel remissies vergeleken met de antidepressiva-groep. De onderzoekers noemden de bevindingen "bemoedigend", maar benadrukten dat er meer werk nodig is om uit te vinden waar psilocybine zou kunnen staan als depressietherapie. Het is daarom absoluut niet aan te raden om zelf met psilocybine aan de slag te gaan, zeker omdat er nog geen concreet en uitgebreid onderzoek is gedaan en goedgekeurd. De onderzoekers zelf ontmoedigen mensen ook om met deze 'zelfmedicatie' te beginnen.

'Geen zelfmedicatie'

"Het is onze sterke overtuiging dat psilocybine-therapie alleen werkt als een combinatiebehandeling," zei hoofdonderzoeker Robin Carhart-Harris, hoofd van het Center for Psychedelic Research aan Imperial College London, VK. "Het is niet hetzelfde als je alleen de drug neemt en geen professionele psychotherapie ernaast krijgt." Met andere woorden, hoewel de stof inderdaad 'magisch' kan zijn voor je geestelijke gezondheid, betekent het niet dat je dezelfde resultaten krijgt als je het op eigen houtje zou gebruiken.

Carhart-Harris en collega's publiceerden hun bevindingen vorige week in een uitgave van het New England Journal of Medicine.

Hernieuwde interesse

Medisch onderzoek naar psychedelica zoals psilocybine en LSD begon in de jaren 50 en eindigde toen beroemd na een golf van recreatief gebruik door de 'tegencultuur' van de jaren 60. Maar de afgelopen jaren is er hernieuwde interesse in psilocybine als therapie. In de Verenigde Staten bestuderen onderzoekers van instellingen zoals New York University, de University of California en Johns Hopkins University psilocybine-ondersteunde therapie voor eetstoornissen, verslaving en depressie.

Matthew Johnson is adjunct-directeur van het Johns Hopkins' Center for Psychedelic and Consciousness Research in Baltimore. In hun studie vonden Johnson en collega's dat een enkele dosis psilocybine, gecombineerd met psychologische therapie, een "zeer grote" en blijvende vermindering van de symptomen van depressie en angst bij kankerpatiënten opleverde.

Begeleiding essentieel

Wat onduidelijk is, zei Johnson, is waarom psilocybine zulke blijvende effecten heeft op depressiesymptomen. Op algemeen niveau wordt aangenomen dat de psychedelica de psychotherapie-component van de behandeling van depressie vergemakkelijken. "Maar we hebben meer studies nodig om er echt in te duiken," zei Johnson.

"Het mooie aan psychedelica is dat de bijwerkingen optreden op die dag wanneer patiënten onder onze zorg zijn." Hij was het er ook mee eens dat mensen met depressie niet moeten proberen zichzelf te behandelen omdat de begeleidingscomponent essentieel is en omdat het gebruik van magic mushrooms risico's met zich meebrengt. "Sommige mensen hebben 'bad trips' waarbij ze zichzelf verwonden," zei Johnson.

Zowel Johnson als Carhart-Harris zien psychedelica als een potentieel alternatief voor verschillende stoffen, maar er zal eerst veel grondiger onderzoek moeten worden gedaan om hun effectiviteit te bevestigen. "Het zal niet voor iedereen zijn," zei Johnson. "Maar we willen meer opties voor depressie, niet minder."