Yerba mate extract 10:1: mateblad in geconcentreerde vorm
Yerba mate komt van Ilex paraguariensis, een soort uit de hulstfamilie (Aquifoliaceae). De plant begint als struik en groeit in het wild uit tot een boom van zo'n vijftien meter; op plantages houden telers hem veel lager, meestal tussen de drie en zes meter, zodat het blad met de hand te oogsten blijft. De bladeren zijn groenblijvend, leerachtig en aan de rand gezaagd, de bloemen klein en witgroen. Van nature groeit de soort in het subtropische zuiden van Brazilië, in Paraguay, Uruguay en in het noordoosten van Argentinië, met name de provincie Misiones. Diezelfde streek levert de wereldproductie: Brazilië neemt ongeveer de helft voor zijn rekening, Argentinië ruim een derde en Paraguay het resterende tiende deel.
De drank is ouder dan de Europese aanwezigheid in het gebied. De Guaraní dronken mate al voor de kolonisatie en noemden het blad ka'a, simpelweg "kruid". Het woord mate zelf komt uit het Quechua, waar mati een kalebas of drinkbeker aanduidt. Jezuïeten brachten de plant halverwege de zeventiende eeuw in cultuur op plantages in Misiones, waarmee yerba mate een handelsgewas werd. Traditioneel vul je een kalebas voor driekwart met gedroogd blad en steeltjes, schenk je water van 70 tot 80 graden erbij, dus heet maar niet kokend, en drink je door een bombilla: een metalen of houten rietje. De kalebas gaat rond en iedereen drinkt op zijn toer. Met koud water heet dezelfde bereiding tereré. Geoogste takken worden vaak boven een houtvuur gedroogd, wat het blad een rokerige toon meegeeft.
Wat 10:1 betekent
Bij een 10:1 extract is tien gram blad teruggebracht tot één gram extract. De 3 gram in dit zakje komt dus overeen met ongeveer dertig gram gedroogd mateblad, en je hebt er logischerwijs een stuk minder van nodig dan van los blad. Los een kleine hoeveelheid op in heet water, laat het een paar minuten staan en bouw rustig op in plaats van meteen een volle schep te nemen. De smaak is kruidig en grasachtig met een duidelijke bittere kant; wie dat te stevig vindt, voegt honing, citroen of een scheutje vruchtensap toe. In mateblad zit van nature 0,7 tot 1,7 procent cafeïne op droge stof, naast 0,3 tot 0,9 procent theobromine en polyfenolen als quercetine en rutine. In een geconcentreerd extract zitten die stoffen navenant dichter op elkaar.
Bewaren en goed om te weten
Bewaar het zakje koel, droog en donker en houd het buiten bereik van kinderen. Mate bevat van nature cafeïne; houd daar rekening mee als je daar gevoelig voor bent. Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding, overleg dan eerst met je huisarts. Gebruik van kruiden blijft je eigen verantwoordelijkheid. Bij Avalon Magic Plants vind je in dezelfde categorie kruidenextracten onder meer Maca 5:1 van Lepidium meyenii, Muira puama 25X, Motherwort 12:1 en Pink Lotus 50X.
