Wild dagga (Leonotis leonurus), in het Engels ook lion's tail, is een Zuid-Afrikaanse struik met opvallende oranje bloemen die in kransen om de stengel staan. De naam doet aan cannabis denken, maar de plant is daar geen familie van. In deze blog lees je hoe je wild dagga herkent, hoe je hem uit zaad kweekt en de winter door helpt, en wat er wel en niet bekend is over de stoffen in de plant.
Wat is wild dagga?
Wild dagga hoort bij de lipbloemenfamilie (Lamiaceae), net als munt, salie en lavendel. In Zuid-Afrika groeit de plant van nature tussen rotsen, in graslanden en langs bosranden. Het is een snelle groeier: in zijn thuisland wordt hij twee tot drie meter hoog. In een pot in Nederland blijft hij meestal tussen een en anderhalve meter.
De naam "dagga" is het Afrikaanse woord voor cannabis. De Khoikhoi rookten de gedroogde bladeren en bloemen, en kolonisten noemden de plant daarom "wilde dagga". Wild dagga bevat echter geen THC of andere cannabinoïden uit cannabis.
Zo herken je wild dagga
- Vierkante stengels, typisch voor de lipbloemenfamilie.
- Smalle, getande bladeren van 5 tot 10 centimeter, ruw aan de bovenkant en fluweelzacht aan de onderkant.
- Felle oranje, buisvormige bloemen in bolronde kransen, als etages om de stengel.
- Een sterke, kruidige geur als je een blad kneust.
| Plant | Kenmerk | Verschil met wild dagga |
|---|---|---|
| Leonotis leonurus (wild dagga) | Meerjarige struik, smalle bladeren, oranje bloemkransen | De soort uit deze blog |
| Leonotis leonurus var. albiflora | Zelfde plant, maar met witte bloemen | Een witte vorm van dezelfde soort |
| Leonotis nepetifolia (klip dagga) | Eenjarig, brede hartvormige bladeren, grote stekelige bloembollen | Andere soort, wordt in een seizoen groot en sterft dan af |
| Leonurus cardiaca (hartgespan) | Europese plant, roze bloemetjes, handvormige bladeren | Ander geslacht. Wordt door de bijna gelijke naam vaak verward |
Wat zit erin?
De bekendste stof in wild dagga is marrubiine, een bittere diterpeen die ook in malrove voorkomt. Daarnaast bevat de plant een reeks verwante labdaan-diterpenen. Vaak wordt ook leonurine genoemd. Die stof is vooral aangetoond in hartgespan en in de verwante klip dagga, en voor wild dagga zelf zijn de resultaten van analyses niet eenduidig.
Traditioneel werd de plant in Zuid-Afrika op veel manieren gebruikt, onder meer als thee. Modern onderzoek is nog beperkt en gebeurde vooral bij dieren. Er bestaan geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor wild dagga.
Welke vorm past bij jou?
| Product | Vorm | Wat het is |
|---|---|---|
| Wild dagga zaden | 20 zaden | Om de plant zelf in een pot of in de tuin te kweken |
| Wild dagga bloemen | Gedroogde bloemblaadjes | De gedroogde oranje bloemen van Leonotis leonurus |
| Wild dagga 20X extract | Extract, 3 gram | Een geconcentreerde vorm, veel sterker dan de bloemen |
| Wild dagga 5% extract | Gestandaardiseerd extract | De sterkste vorm in het assortiment |
Je vindt de bloemen en extracten ook in de categorie relaxing kruiden. Avalon geeft geen gebruiksadvies. Een extract is veel sterker dan de gedroogde bloemen, dus vergelijk producten nooit één op één.
Wild dagga kweken uit zaad
Wild dagga is makkelijk te kweken en groeit snel. Het zaad heeft warmte en een beetje licht nodig.
- Zaai in het voorjaar. Maart tot mei is ideaal, binnen in een zaaibakje.
- Zaai oppervlakkig. Strooi de zaden op fijne, vochtige zaaigrond en dek ze heel licht af met een dun laagje zand of aarde.
- Houd het warm en vochtig. Bij ongeveer 20 tot 25 °C kiemen de zaden meestal binnen twee tot drie weken. Zet het bakje licht, maar niet in de felle zon.
- Pot de zaailingen op. Na ongeveer vier weken zijn ze groot genoeg voor een eigen potje.
- Zet ze buiten na de ijsheiligen. Vanaf half mei mag de plant naar buiten, in een grote pot of in de volle grond.
Standplaats en verzorging
- Licht: volle zon, hoe meer zon, hoe meer bloemen.
- Grond: goed doorlatend, met wat compost erdoor. In een pot gewone potgrond met een handje zand.
- Water: in de zomer regelmatig water geven. De plant kan tegen een droge periode, maar bloeit beter met genoeg water.
- Voeding: in het groeiseizoen eens per maand plantenvoeding.
- Bloei: in Nederland meestal van de late zomer tot in de herfst. Hommels en bijen komen er graag op af.
Overwinteren in Nederland en België
Wild dagga verdraagt een paar graden vorst, maar een lange, natte winter overleeft hij buiten meestal niet. Kweek je hem in een pot, zet hem dan voor de eerste vorst op een koele, lichte en vorstvrije plek, zoals een onverwarmde serre of garage met een raam. Geef in de winter weinig water. Knip de plant aan het eind van de winter terug tot zo'n 10 tot 20 centimeter boven de grond. In het voorjaar loopt hij dan weer vol uit.
Veelgemaakte fouten
- Te diep zaaien: het zaad komt dan slecht of niet op.
- Te vroeg naar buiten: een nachtvorst in het voorjaar kan jonge planten doden.
- Te weinig zon: de plant wordt lang en slap en bloeit nauwelijks.
- Buiten laten staan in de winter: natte kou is in onze winters de grootste bedreiging.
- Verwarren met hartgespan: Leonurus en Leonotis klinken bijna hetzelfde, maar zijn heel andere planten.
Veiligheid
- In dierproeven gaven hoge doses extract schade aan organen. Over langdurig gebruik bij mensen is weinig bekend.
- Niet gebruiken tijdens zwangerschap en borstvoeding.
- Roken van welk kruid dan ook belast je longen.
- Combineer wild dagga niet met alcohol, medicijnen of andere middelen, en rijd niet na gebruik.
- Gebruik je medicijnen of twijfel je? Vraag het eerst aan je huisarts of apotheker.
- Houd de plant en de producten buiten bereik van kinderen en huisdieren.
Avalon geeft geen gebruiksadvies, en al onze producten zijn alleen bestemd voor volwassenen van 18 jaar en ouder. Meer achtergrond vind je op Erowid.
Is wild dagga legaal?
In Nederland en de meeste Europese landen mag je wild dagga kweken, kopen en bezitten. Er zijn uitzonderingen: in Polen en Letland is de plant sinds 2009 verboden. Controleer daarom altijd de regels in je eigen land.
Veelgestelde vragen
Is wild dagga familie van cannabis?
Nee. Wild dagga hoort bij de lipbloemenfamilie, net als munt en salie. De naam komt van het Afrikaanse woord "dagga" voor cannabis, maar de plant bevat geen THC.
Wat is het verschil tussen wild dagga en klip dagga?
Wild dagga (Leonotis leonurus) is een meerjarige struik met smalle bladeren. Klip dagga (Leonotis nepetifolia) is eenjarig, heeft brede bladeren en grotere, stekelige bloembollen.
Hoe lang duurt het voordat het zaad kiemt?
Bij 20 tot 25 °C meestal twee tot drie weken.
Bloeit wild dagga al in het eerste jaar?
Vaak wel, als je vroeg in het voorjaar zaait en de plant veel zon krijgt. De bloei valt in Nederland dan in de late zomer en herfst.
Is wild dagga winterhard?
Niet echt. Hij verdraagt lichte vorst, maar overwintert in onze streken het best vorstvrij in een pot.
Waar koop ik wild dagga?
Je vindt wild dagga zaden, gedroogde wild dagga bloemen en wild dagga extract bij Avalon.
Bronnen: SANBI PlantZAfrica (Leonotis leonurus), Nsuala e.a. (2015) "Wild cannabis: a review of the traditional use and phytochemistry of Leonotis leonurus", Erowid Leonotis Vault.
