Heb je weleens het gevoel gehad dat de tijd voorbij lijkt te vliegen wanneer je met vrienden bent, maar dat die laatste vijftien minuten voor het einde van je werkdag eindeloos lijken te duren? De kans is groot dat je dit herkent, want ons brein is bijzonder goed in staat om tijd op een nogal eigenzinnige manier waar te nemen. We weten dat we tijd meten in uren, minuten en seconden, maar hoe tijd aanvoelt is veel flexibeler dan dat. Deze manier van tijdsperceptie wordt flink op de proef gesteld bij het gebruik van verschillende soorten drugs. Maar waarom lijkt de tijd (voor de meeste gebruikers) zo langzaam te gaan tijdens magic mushrooms of magic truffels? Laten we dat eens uitzoeken!
Tijd in slow motion
Tijdens trips met magic mushrooms en magic truffels merken de meeste gebruikers dat de tijd véél, véél langzamer lijkt te verstrijken dan normaal. "Ik merkte altijd dat de tijd in slow motion leek te gaan, maar omdat we binnen onze groep altijd besloten om alle klokken en horloges weg te doen voor de sfeer, wisten we nooit echt hoe lang of kort een situatie duurde", vertelde een bezoeker van Avalon Magic Plants ons. "Tot we op een avond een klok lieten hangen. Een van mijn vrienden besloot even te gaan liggen in een aparte kamer, omdat de prikkels hem te veel werden. Het duurde en het duurde tot hij na een tijdje terugkwam en zei dat het hem goed had gedaan om ongeveer een uur apart te liggen. Wij waren er ook van overtuigd dat hij inderdaad meer dan een uur weg was geweest. De klok vertelde ons echter een ander verhaal: er waren nog geen tien minuten verstreken sinds hij de kamer verliet", vervolgt hij.
Deze flexibiliteit in tijdsperceptie is niet uniek. Integendeel, zelfs. Dit effect wordt breed besproken in verschillende gebruikersverslagen. Een rapport uit 1913 verkondigde bijvoorbeeld dat het gebruik van mescaline – de stof die aanwezig is in psychedelische cactussen – de gebruiker het gevoel gaf dat "de nabije toekomst met een chaotische snelheid voortging en de tijd grenzeloos was". In een studie uit 1954 had meer dan de helft van alle proefpersonen een verstoord tijdsgevoel onder invloed van psychedelica, waarbij de meesten een "gevoel van tijdelijke afzondering" ervoeren, waarin alleen het heden echt was en het verleden en de toekomst ver, ver weg waren. Anderen ervoeren zogenaamde tijddilatatie, het idee dat het verstrijken van de tijd vertraagd was.
Een verstoring van de tijdsperceptie
De manier waarop we tijd ervaren in ons leven is onderdeel van een complex hersenproces, nauw verbonden met aandacht, emoties, geheugen, psychiatrische en neurologische stoornissen en zelfbewustzijn. Wetenschappers hebben de afgelopen decennia steeds meer opgemerkt hoe drugs zoals MDMA, psilocybine of andere psychedelica ervoor zorgen dat onze tijdswaarneming in grote mate verschuift, maar wat er werkelijk gebeurt in ons brein is nog steeds onduidelijk. Op dit moment is er daarom geen eenduidige theorie over hoe tijdsperceptie werkt.
Marc Wittmann, neuropsycholoog aan het Instituut voor Grensgebieden van de Psychologie en Geestelijke Gezondheid in Duitsland, testte in 2007 twaalf gezonde mensen met gemiddelde en hoge doses psilocybine en ontdekte dat psilocybine hun vermogen om intervallen langer dan 2,5 seconden nauwkeurig te reproduceren significant beïnvloedde. Wittmann denkt dat subjectieve tijd heel nauw verbonden is met het lichaam en hoeveel we ons lichaam voelen – iets dat interoceptie wordt genoemd – en dat een hersengebied dat verantwoordelijk is voor het waarnemen van signalen van ons interne lichaam ook verantwoordelijk zou kunnen zijn voor het voelen van het verstrijken van de tijd.
Wat het precies is dat ervoor zorgt dat de tijd zo langzaam lijkt te gaan tijdens een paddo- of truffeltrip is simpelweg nog niet bekend. Het is duidelijk dat het gebeurt, maar waarom blijft nog een vraag. Maar goed, geen reden om te klagen... Hoe langer die geweldige psychedelische reis duurt, hoe beter (tenzij je natuurlijk een bad trip hebt). Happy tripping!
